Φόβοι για ναυτιλιακή κρίση πολλών ετών στα Στενά του Ορμούζ και 12 δισ. δολάρια επιπλέον στο ευρωπαϊκό LNG

Η σύγκρουση ΗΠΑ και Ιράν στα Στενά του Ορμούζ κρατά τη διεθνή αγορά σε παρατεταμένη ενεργειακή και ναυτιλιακή κρίση. Ακριβαίνουν οι εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), οι ναύλοι των δεξαμενόπλοιων μένουν ψηλά και μεγαλώνει η αβεβαιότητα για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών.

Η Rystad Energy υπολογίζει ότι οι ευρωπαϊκές εισαγωγές LNG θα επιβαρυνθούν το 2026 με τουλάχιστον 12 δισ. δολάρια επιπλέον. Η ναυλομεσιτική εταιρεία Poten & Partners προειδοποιεί ότι η σύγκρουση μπορεί να μείνει χωρίς λύση για αρκετά χρόνια, με επιθέσεις κατά περιόδους σε εμπορικά πλοία, κυρώσεις που συνεχίζονται και πρόσκαιρες συμφωνίες ώστε να διατηρηθούν οι ροές πετρελαίου.

Κατά τους υπολογισμούς της Rystad Energy, το συνολικό κόστος των παγκόσμιων εισαγωγών LNG θα ανέλθει το 2026 σε τουλάχιστον 256,3 δισ. δολάρια, από 217,8 δισ. δολάρια που έδιναν οι προπολεμικές εκτιμήσεις. Η άνοδος καταγράφεται παρότι οι εισαγόμενες ποσότητες μειώνονται κατά 60,7 εκατ. τόνους.

Η μοντελοποίηση της εταιρείας στηρίζεται στο σενάριο ότι οι παραδόσεις LNG από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν θα είναι διαθέσιμες από τον Μάρτιο έως το τέλος του έτους, εξαιτίας των επιθέσεων που συνεχίζονται εναντίον εμπορικών πλοίων στην περιοχή.

Τη μεγαλύτερη αύξηση κόστους αναμένεται να δεχθεί η Ευρώπη, τουλάχιστον 18%, μολονότι η ζήτηση προβλέπεται να υποχωρήσει κατά 24 εκατ. τόνους.

Από τους 24,7 εκατ. τόνους καταριανού LNG που είχαν προγραμματιστεί για την ευρωπαϊκή αγορά πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, εκτιμάται ότι θα χαθούν 20,6 εκατ. τόνοι.

Η εξάρτηση της Ευρώπης από την αγορά spot

Βαρύ παράγοντα στην επιβάρυνση αποτελεί η ισχυρή εξάρτηση της Ευρώπης από την αγορά άμεσης παράδοσης (spot), μέσω της οποίας καλύπτεται περίπου το 65% των εισαγόμενων ποσοτήτων LNG.

Η Rystad Energy αναφέρει ότι η μέση τιμή του LNG στην Ευρώπη έχει ανέβει κατά 47%. Στην Ανατολική Ασία, η σχετική αύξηση του συνολικού κόστους εισαγωγών περιορίζεται στο 9,7%. Η διαφορά αποδίδεται κυρίως στη διάρθρωση των συμβάσεων προμήθειας.

Στην Ανατολική Ασία, το 82% των μακροχρόνιων συμβολαίων LNG συνδέεται με τις τιμές του πετρελαίου, περιορίζοντας την άμεση έκθεση στις έντονες διακυμάνσεις των τιμών spot.

Ο Christoph Halser, ανώτερος αναλυτής Έρευνας Φυσικού Αερίου και LNG της Rystad Energy, σημειώνει ότι η κρίση φέρνει στο προσκήνιο μια βασική αδυναμία της ενεργειακής ασφάλειας: η διαφοροποίηση των μηχανισμών τιμολόγησης δεν εγγυάται από μόνη της τη φυσική διαθεσιμότητα των φορτίων. Οι εισαγωγείς, όπως τονίζει, χρειάζεται να σταθμίζουν όχι μόνο τον κίνδυνο ανόδου των τιμών, αλλά και την αξιοπιστία των διαδρομών μεταφοράς και τη δυνατότητα αναπλήρωσης των ποσοτήτων που χάνονται.

Το σενάριο της Poten για σύγκρουση χωρίς τέλος

Την ίδια ώρα, η ναυλομεσιτική εταιρεία Poten & Partners εξετάζει, σε ανάλυση με τίτλο «Neither Peace Nor War» («Ούτε ειρήνη ούτε πόλεμος»), το ενδεχόμενο η αντιπαράθεση ΗΠΑ και Ιράν να διαρκέσει χρόνια, χωρίς οριστική διπλωματική διευθέτηση.

Η εταιρεία επισημαίνει ότι, παρά τις προσδοκίες για συμφωνία μέσα στους επόμενους τρεις έως έξι μήνες, δεν αποκλείεται να παραταθεί το σημερινό αδιέξοδο. Στο σενάριο αυτό περιλαμβάνονται επιθέσεις κατά περιόδους, κυρώσεις που δεν αίρονται και διαπραγματεύσεις που δεν οδηγούν σε συνολική συμφωνία.

Κατά την Poten, κομβικό στοιχείο της κρίσης είναι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμένων. Ο αποκλεισμός έχει στην πράξη αναστείλει τις εξαγωγές αργού πετρελαίου της Τεχεράνης, περιορίζοντας μια βασική πηγή συναλλαγματικών εσόδων.

Η εταιρεία εκτιμά επίσης ότι το Ιράν φαίνεται να έχει εξαντλήσει τα αποθέματα πετρελαίου που διατηρούσε σε πλωτές αποθηκευτικές εγκαταστάσεις στην Ασία, κυρίως ανοικτά της Μαλαισίας.

Παράλληλα, η Τεχεράνη εξακολουθεί να θέτει ως όρο για την αποκατάσταση της ανεμπόδιστης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού, ενώ η στάση της Ουάσιγκτον παραμένει αβέβαιη.

Σύμφωνα με την Poten, ο χρόνος και η μορφή των επόμενων κινήσεων του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να επηρεαστούν και από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ. Η κατεύθυνση των αποφάσεων, ωστόσο, δεν μπορεί να προβλεφθεί.

Ναύλοι σε υψηλά επίπεδα παρά τις αναταράξεις

Παρά τη πολεμική κρίση που συνεχίζεται, η Poten εκτιμά ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη παράλυση των αγορών πετρελαίου και δεξαμενόπλοιων.

Οι εμπορικές ροές έχουν ήδη προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες. Δεξαμενόπλοια διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ μέσω διαδρόμου υπό αμερικανική προστασία, ενώ άλλα πλοία πραγματοποιούν μεταφορτώσεις φορτίων στον Κόλπο του Ομάν.

Η εταιρεία αναφέρει ότι οι εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή έχουν ανακάμψει σημαντικά τους τελευταίους μήνες, ένδειξη ότι η αγορά αναζητεί εναλλακτικούς τρόπους για να διατηρηθεί η εμπορική δραστηριότητα. Αν η κρίση συνεχιστεί, οι ναύλοι των δεξαμενόπλοιων μπορούν να μείνουν υψηλοί, καθώς παραμένουν οι επιχειρησιακές δυσκολίες, τα πρόσθετα κόστη και τα ασφάλιστρα κινδύνου.

Η Poten επισημαίνει ωστόσο ότι τα υψηλότερα έσοδα από ναύλους συνοδεύονται από σοβαρούς κινδύνους, ιδίως για τα πληρώματα των πλοίων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή.

128 οι επιβεβαιωμένες επιθέσεις

Την επιδείνωση των συνθηκών ασφαλείας αποτυπώνουν και τα τελευταία στοιχεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO). Έως τις 3 Νοεμβρίου 2026 είχαν καταγραφεί 128 επιβεβαιωμένα περιστατικά κατά πλοίων στα Στενά του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, με 24 νεκρούς ναυτικούς.

Η Poten τονίζει ότι οι επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων που συνεχίζονται αποτελούν σοβαρή απειλή για τους εργαζομένους στη ναυτιλία, οι οποίοι καλούνται να κρατούν σε λειτουργία τις διεθνείς ενεργειακές μεταφορές εν μέσω της σύγκρουσης.

Το ενδεχόμενο μιας κρίσης που θα τραβήξει σε μάκρος διαμορφώνει έτσι διπλή εικόνα για τη διεθνή ναυτιλία. Από τη μία ανεβαίνει το κόστος του ενεργειακού εφοδιασμού και επιβαρύνονται οι οικονομίες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές. Από την άλλη διατηρούνται συνθήκες που μπορούν να στηρίζουν υψηλούς ναύλους στα δεξαμενόπλοια, με βαρύ όμως τίμημα για την ασφάλεια των πληρωμάτων και τη σταθερότητα του παγκόσμιου εμπορίου.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow